Geografske karakteristike Beograda

beograd belgrade serbia srbija

Beograd je prestonica Republike Srbije i najveći grad na prostorima bivše Jugoslavije, nalazi se na krajnjem severu centralne Srbije, na Balkanskom poluostrvu i pripada regionu jugoistočne Evrope. Smešten je na mestu na kom se Sava uliva u Dunav, na prosečnoj nadmorskoj visini od 347 metara. Centra grada se nalazi na 117 metara nadmorske visine, najmanja izmerena nadmorska visina na području Beograda iznosi 66 metara, dok najviša iznosi 628 metara. Geografske koordinate izmerene u ulici Kneza Mihaila iznose 44 stepena i 49 minuta severne geografske širine i 20 stepeni i 27 minuta istočne geografske dužine. Ukupna površina grada Beograda iznosi 322.628 hektara, a od toga užem gradskom području pripada 35.996 hektara. Teritoriji Beograda pripada 17 opština, od kojih je većina smeštena južno od Save i Dunava i nalazi se u Šumadiji, tri opštine su smeštene severno od Save, u Sremu,  a najveća beogradska opština Palilula koja se prostire na 44.661 ha, obuhvata područje sa obe strane reka, tako da je jedan njen deo u Šumadiji, a drugi u Banatu. Najmanja beogradska opština je Vračar sa svega 292 hektara površine.

belgrade serbia

Grad Beograd ima blizu 2 miliona stanovnika, od toga najviše u opštini Novi Beograd, a najmanje u opštini Sopot. Većinu stanovništva čine Srbi, preko 90%, zatim Romi, Hrvati, Makedonci, Muslimani, Kinezi, a ima i Jevreja i Arapa.

Teritorija Beograda je sa tri strane okružena rečnim površinama. Dunav prolazi kroz područje Beograda dužinom od 60 km od Starih Banovaca do Grocke, dok tok Save kroz Beograd iznosi 30 km od Obrenovca do ušća u Dunav. Obale pored ovih dveju reka imaju ukupnu dužinu oko 200 km. Na toj površini postoji 16 rečnih ostrva, među kojima se izdvajaju Ada Ciganlija i Veliko ratno ostrvo. Južni delovi Beograda prostiru se preko brojnih brda (Dedinje, Zvezdara, Vračar, Topčidersko, Kanarevo, Banovo, Lekino, Julino, Petlovo brdo) do regiona Šumadije, kog karakterišu brojna brda pod voćnjacima, sa najvišim tačkama na Kosmaju (628 m) i Avali (511 m). Sa druge strane, severno od Dunava i Save prostire se područje specifično po aluvijalnim ravnima i lesnim zaravnima, odvojenih kosim odsekom čija visina dostiže 30 metara, koje se nadovezuje na Panonsku ravnicu sa poljima pšenice i kukuruza. U tom delu smešteni su Bežanijska kosa, Novi Beograd i Zemun. Deo teritorije Beograda obuhvata i brojne šume među kojima su najočuvanije šume na Kosmaju, Avali, Trešnji, Topčiderska šuma, Lipovička šuma, šuma Bojčin i Obrenovački zabran.

Zbog svog geografskog položaja, za Beograd se često govori da predstavlja „kapiju Balkana“ i „vrata Srednje Evrope“. S obzirom da je smešten na Dunavu, svi brodovi iz Crnog Mora prolaze kroz beogradsku luku, tako da je Beograd značajno pristanište na glavnoj rečnoj saobraćajnici Rajna-Majna-Dunav, koja povezuje Severno More, Atlantik i Crno More. Predstavlja raskršće koje spaja Zapadnoevropske i Srednjeevropske zemlje sa jedne strane i zemlje koje pripadaju Južnoj i Jugoistočnoj Evropi sa druge strane. Pored toga što je važna luka na Dunavu, Beograd je i raskrsnica važnih drumskih i železničkih puteva koji spajaju Evropu sa područjem Sredozemlja i Azijom.