Reke Dunav i Sava

ratno ostrvo beograd sava dunav

Beograd okružuju dve velike međunarodne reke na čijem ušću je smešten. Dunav, s obzirom na svoju dužinu od 2.850 km i na broj pritoka kojih ima oko 120, druga je po veličini reka u Evropi. Na svih 588 km dužine, koliko je dug njegov put kroz Srbiju, Dunav je plovan. Kao takav, omogućuje izuzetnu povezanost Beograda sa Hrvatskom, Mađarskom, Rumunijom, Bugarskom, Austrijom i Nemačkom. Ukupna dužina Save iznosi 945 km, a kroz Srbiju Sava protiče dužinom od 207 km. Uz njenu pomoć, Beograd je dobro povezan sa Mačvom, Hrvatskom, Republikom Srpskom, Bosnom i Hercegovinom i Slovenijom.

Rečne obale na teritoriji Beograda su ukupne dužine 200 km. Dunav na područje Beograda ulazi kod Starih Banovaca, napušta ga kod Grocke, a dužina tog njegovog dela iznosi 60 km. Kada je reč o Savi, ona dolazi u Beograd iz pravca Šapca i proteže se njegovom teritorijom na relaciji Obrenovac – Ušće, na ukupno 30 km.

sava i dunav beograd

Reka Sava uliva se u Dunav u samom Beogradu na mestu okruženom Velikim ratnim ostrvom, Novim Beogradom i Beogradskom tvrđavom. Veliko ratno ostrvo razdvaja Dunav na dva rukavca. Na jednom od njih, desnom, nalazi se ušće Save u Dunav. Pošto je voda iz Save bistrija, svetlije zeleno-plave boje, a voda iz Dunava je mutna, smeđe boje, na samom ušću postoji vidljiva, skoro sasvim prava, linija koja vizuelno razdvaja vodu iz ove dve reke. Na mestu spajanja Sava i Dunav usporavaju svoje tokove, pa je to dovelo do taloženja materijala koji je voda donela i od koga je vremenom, u XVI veku nastao sprud, a kasnije je on prerastao u Veliko ratno ostrvo.

Sa nadmorskom visinom od 68 metara, Ušće predstavlja najnižu tačku opštine Novi Beograd. Na toj strani ušća nalaze se novobeogradski kej, Park prijateljstva i Muzej savremene umetnosti. Sa druge strane, na uzvišenju iznad ušća smeštena je Beogradska tvrđava. Najzad, na severnoj strani je ostrvo Čaplja.

Na području grada Beograda postoji ukupno 16 rečnih ostrva, a najveći značaj imaju Veliko ratno ostrvo i Ada Ciganlija.

reke beograda dunav sava

Veliko ratno ostrvo, smešteno na samom ušću, kroz čitavu svoju istoriju je bilo važna strateška tačka za odbranu Beograda, pa je više puta korišćeno u vojne svrhe. Sa njega su Turci 1521. godine izvršili napad na Beogradsku tvrđavu. Tokom Prvog srpskog ustanka, 1806. godine, sa ostrva su delovali naši ustanici. Takođe, austrougarska vojska je u Prvom svetskom ratu, u napadu na Beograd 1915. godine koristila Veliko ratno ostrvo. Veliko ratno ostrvo danas predstavlja pravu prirodnu oazu, mesto na kom rastu mnoge retke biljne vrste i koje je stanište većeg broja ugroženih vrsta ptica. Na njegovom gornjem delu smeštena je plaža Lido, najveće kupalište u Zemunu.

Ada Ciganlija nalazi se na Savi. Nekada ostrvo, 1967. godine veštačkim putem je pretvoreno u poluostrvo sa jedinstvenim eko sistemom karakterističnom po brojnim biljnim i životinjskim vrstama i Savskom jezeru koje je danas omiljeno izletište Beograđana sa najvećim i  najposećenijim kupalištem u gradu, preko 50 sportskih terena, velikim brojem ugostiteljskih objekata i brojnim drugim sadržajima.